13-18 September 2019
Kraków
Europe/Warsaw timezone

Zastosowanie wielokonfiguracyjnej metody Diraca-Hartree-Focka do oszacowania wpływu elektronów swobodnych na elektryczny moment dipolowy atomu ksenonu

15 Sep 2019, 15:00
2h
Prezentacja plakatu Fizyka atomowa, molekularna i optyczna, fotonika, informacja kwantowa (S7) Sesja plakatowa

Speaker

Dr Paweł Syty (Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej, Politechnika Gdańska)

Description

Elektryczny moment dipolowy (EDM) ma w atomach diamagnetycznych kilka źródeł: oddziaływania typu tensor-pseudotensor między elektronami a jądrem atomowym, pseudoskalar-skalar między elektronami a nukleonami, twierdzenie Schiffa oraz moment dipolowy elektronów. Wypadkowy moment dipolowy atomów jest znikomo mały, ale jego istnienie jest przewidziane w modelu standardowym, jest manifestacją łamania zasady zachowania parzystości i inwersji czasu. Doświadczalnie zmierzone są tylko górne oszacowania wielkości EDM dla wybranych atomów, dzisiejsza aparatura jest zbyt mało precyzyjna, aby dokonać pomiarów bezwzględnych wartości.

Teoretyczne wartości EDM obliczano do tej pory wieloma metodami (m.in. wielociałowym rachunkiem zaburzeń, przybliżeniem RPA, metodą Diraca-Focka i innymi). Wkład do EDM elektronów kontinuum i korelacji między nimi był w nich albo pomijany, albo nie był bezpośrednio wyodrębniany z sumarycznego wyniku. Od pewnego czasu do obliczeń EDM wykorzystuje się również wielokonfiguracyjną metodę Diraca-Hartree-Focka (MCDHF). W serii trzech publikacji [1–3] zademonstrowano wykorzystanie metody MCDHF do obliczeń EDM dla wybranych atomów diamagnetycznych, jednak ponownie bez uwzględniania wpływu elektronów kontinuum.

W niniejszej pracy wykorzystano metodę MCDHF do obliczenia wartości EDM w atomie ksenonu. Obliczenia przeprowadzono przy użyciu pakietu GRASP2K – dla stanów związanych, oraz własnym programem COWF – dla stanów z widma ciągłego, dla poszczególnych oddziaływań w systematycznie powiększanej aktywnej przestrzeni konfiguracyjnych funkcji stanu. Po raz pierwszy w sposób jawny uwzględniono wpływ elektronów swobodnych, który w przybliżeniu wyniósł ok. 30%. Otrzymane zsumowane wyniki wkładów do EDM od widma dyskretnego oraz ciągłego porównano z wynikami innych autorów, otrzymując bardzo dobrą zgodność. Uzyskane wyniki są bardzo istotne z punktu widzenia badań nad EDM – wykazują, że wpływ elektronów swobodnych na wartość EDM w atomie jest na tyle istotny, że nie może być pomijany w obliczeniach teoretycznych [4].

Literatura
[1] J. Bieroń, G. Gaigalas, E. Gaidamauskas, S. Fritzsche, P. Indelicato, and P. Jönsson, Phys. Rev. A 80, 012513 (2009)
[2] L. Radžiūtė, G. Gaigalas, P. Jönsson, and J. Bieroń, Phys. Rev. A 90, 012528 (2014)
[3] L. Radžiūtė, G. Gaigalas, P. Jönsson, and J. Bieroń, Phys. Rev. A 93, 062508 (2016)
[4] P. Syty, J.E. Sienkiewicz, L. Radžiūtė, G. Gaigalas, P. Rynkun, J. Bieroń, Phys. Rev. A 99, 012514 (2019)

Primary author

Dr Paweł Syty (Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej, Politechnika Gdańska)

Co-authors

Józef Sienkiewicz (Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej, Politechnika Gdańska) Dr Laima Radžiūte (Institute of Theoretical Physics and Astronomy, Vilnius University) Prof. Gediminas Gaigalas (Institute of Theoretical Physics and Astronomy, Vilnius University) Dr Pavel Rynkun (Institute of Theoretical Physics and Astronomy, Vilnius University) Dr Jacek Bieroń (Instytut Fizyki im. Mariana Smoluchowskiego, Uniwersytet Jagielloński)

Presentation Materials

There are no materials yet.
Your browser is out of date!

Update your browser to view this website correctly. Update my browser now

×